Op zoek naar die ene zin

Proza is een hele bende gedachtes opschrijven en dan blijkt dus als je dat leest, terugleest, voorleest, dat de essentie er warempel in terechtgekomen is, maar als je moet aanwijzen waar precies is dat niet mogelijk.
Net het gezicht van een een hele mooie vrouw waarin je niet echt kan zeggen wat er nu precies voor zorgt dat haar gezicht zo mooi is. Als je kijkt naar haar ogen, neus en mond blijken die allemaal apart helemaal niet zo bijzonder te zijn. Haar huid is wel mooi, ja, de wangen hebben een mooie blos en het haar glanst, maar dat is bij veel meer mensen zo. En toch, als je weer uitzoomt zie je opnieuw hoe bijzonder ze is – zo gaat het bij een goed verhaal.

Een vriend van me op de middelbare school had merkwaardig genoeg het tegenovergestelde – die kon romans lezen om op zoek te gaan naar die ene zin. Je zou bijna kunnen zeggen dat de rest ervan hem niet interesseerde. Hij herlas boeken dan ook niet, eenmaal gevonden had hij het omhulsel niet meer nodig – hij onthield slechts die zin. Hij kon ook verliefd worden op een boek omdat de titel zo mooi klonk of zo treffend gekozen was, een van zijn favoriete titels en nu ook nog de mijne was bijvoorbeeld Max Dendermonde’s De wereld gaat aan vlijt ten onder.

Je kunt die zin dan steeds weer noemen, die vergeet je immers niet en doet het perfect als indrukwekkend onderdeel van een anekdote in een tussenuur, waar je een goede vriendin al rokend probeert te imponeren. De truc was geveinsde nonchalance. Dat luisterde heel nauw en erop terugkijkend vind ik alles waar wij over spraken melodramatisch, wat toen indrukwekkend was.
Hij was gek op Wolkers maar nog meer op Reve, want die had het meer op pijn dan op genot voorzien dus die begreep het allemaal beter. Ik heb De Avonden gelezen en Serpentina’s Petticoat, een sample van allebei en van allebei weet ik geen enkele zin meer. Wel veel scenes en sferen en zintuiglijke waarnemingen – ik weet hoe Frits van Egters aan het raam likt.
Ik lees niet op zoek naar zinnen, ik onthoud ze ook niet, behalve als de media ze door mijn strot douwen zodat ik wel moet (‘Here’s Johnny!’, ‘How ardently I admire and love you’, dat soort one liner onzin), dus ik weet van Reve of Wolkers nu ook niet a la minute een prachtige quote te reproduceren.

Ik weet dat die vriend verknocht was aan een bepaalde zin in Möring’s In Babylon, iets met een veertje dat naar de grond dwarrelt. Maar ik herinner me vooral twee seksscènes: de eerste waar het boek mee begint en waar de grootvader van de verteller het loodje legt in een gênante situatie met een veel te jong meisje, nota bene in een hotel op de Holterberg, tot mijn verbazing de plaats waar die middelbare school stond waar ik met die vriend boven het peukenrooster over dwarrelende veertjes stond te praten. De tweede op een donkere zolder, een vreemde orgie tussen een hoop families, iets duisters en naars maar vreemd vertrouwd tegelijk en dan de bizarre situatie van de verteller, die ons rustig deze gênante familiekroniek opdist.

Ruige seks, gênante situaties, de kwetsbaarheid van een groep mensen die tot elkaar veroordeeld is, het vuige van het dier in iedereen en hoe dat er af en toe uitkomt maar hoe we verder moeten alsof dat niet zo is. Hoe mensen met elkaar omgaan, hoe families in elkaar zitten, leven, liefde, dood en seks en voor hem was het hele boek een veertje. Een behoorlijk vol en zwaar veertje, dat wel.

Een gedachte over “Op zoek naar die ene zin

  1. ‘Een goede race is gewoon goed, van een slechte race onthoud je alles.’ (Inge de Bruijn) Ja, waarom iets goed is, waarom je iemand aardig vindt is moeilijker uit te leggen dan het tegendeel.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s