Menselijk te zijn

Ik schrijf een stuk over utopieën. Ik vind utopieën eng. Ik vind utopieën dystopieën. Zo gaat dat, ik schrijf dus een stuk over angst. Ik schrijf over Anne Frank, die tenslotte zei: “het zit nu eenmaal in de mens” – die bedacht de confrontatie aan te gaan, niet haar kop in het zand stak en op die manier zowel haar eigen intelligentie als haar levenssituatie op dat moment geen geweld aan hoefde te doen. Zij zag wat er was en hoe dat altijd zo zou zijn en ze wilde dat ook onder ogen zien. Ze koos daarvoor. Was het beter geweest als ze had gedroomd van een wereld zonder oorlog? Als ze zich daarin had kunnen verliezen?

Misschien wel. Het ligt misschien aan je karakter. Bij haar vind ik het niet passen. Het zou haar hebben geïrriteerd, denk ik. Maar is moed een karaktertrek? Nee: moed is een keuze. Het is iets wat iedereen kan doen, moedig zijn.

Is de gedachte aan een utopie laf? Is fantaseren over een geweldloze wereld zonder pijn een laffe daad? Ik vraag het me af. En dan komt de vraag in me op welke functie het fantaseren daarover heeft.
Het is ontsnappen aan de realiteit. Dat doe ik regelmatig; als ik een boek lees, tv kijk, een muziekje opzet. Daar is niets lafs aan, dat is zelfs heel erg levendig te noemen, dat is heel erg menselijk te zijn.

Het ergert me als ik erover nadenk dat er mensen zijn die utopieën het liefst gerealiseerd zien. Ik vind ze beledigend. Ik wil ze slaan. Wat denken ze wel niet? Laat mij dat zelf beslissen, wat ik het meeste pijn vind doen. Laat mij beslissen over mijn pijn. Roei pijn niet uit, denk ik. Die gedachte komt steeds terug. Terwijl ik drie jaar geleden, keihard in de rouw, een psychiater smeekte om pillen, om hulp, omdat ik de pijn niet langer kon verdragen. Was dat een realiteit waartegen ik beschermd had moeten zijn?

Misschien wel. Een wereld zonder die pijn had ik veel, veel mensen gegund. Mensen die het niet bleken te kunnen dragen, die er echt aan bezweken zijn.
Maar een probleem is: je weet van tevoren niet wie dat is. En ik was het uiteindelijk niet, of dat nu een beslissing is te noemen of niet – dat weet ik niet, dat kan ik niet zeggen (hoe, namelijk, te kunnen zeggen dat zij die eraan bezweken niet voor het leven durfden te kiezen? Dat niet, dat niet).

Nu zit ik hier, jaren later alweer, jaren later alsnog, te typen over pijn. Het interessant te vinden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s