De scalpel

Het boek The world according to Garp is goed om de openingsscène. Er zit een vrouw in de bioscoop – zij gaat de protagonist worden – die lastig wordt gevallen door een man. Zonder de conversatie aan te gaan rijt ze zijn onderarm open met een scalpel. (Ze is een verpleegster.)

In een film van Fellini gebeurt hetzelfde, maar de reactie is nogal anders. Een vrouw zit bijna alleen in de bioscoop en natuurlijk gaat de jongeman naast haar op onderzoek. Hij raakt voorzichtig haar onderbeen aan en dan haar bovenbeen, zijn hart klopt in zijn keel – we zien vooral zijn gezicht, zijn handen, zijn perspectief en zodra hij zijn vingers onder haar rok laat glijden zegt zij, prachtig en sarcastisch, met een dominante lage stem: “Cosa cerchi?” (“Wat zoek je?”)
Op dat moment zette mijn docente Italiaans de film op pauze en ging ze grijnzend verder met de les, mompelde ze terwijl ze een paar woorden op het bord schreef nog genietend: “Ahhh! Felliiiiini!” Die deugniet.

In de tweede scène lijkt de vrouw sterk en intimiderend, de situatie meester, maar in de eerste variant is ze dat echt.

John Irving laat nog veel meer in dat boek gebeuren dat schokkend kan zijn, zelfs voor een vrouw die het leest. De vrouwen die in dat boek worden aangevallen reageren daar zo krachtig en logisch op dat het shockerend is om te lezen, omdat het shockerend is hoe herkenbaar het is. Want zo zou het moeten zijn, zo zou je daar goddomme mee om moeten gaan – en toch denk ik ook als ik het lees:  wie denkt die Irving wel niet dat hij is? Wat weet hij er nou van?
Het is misschien wel het enige boek dat ik op mijn lijstje van goede boeken zou zetten waar ik een haat-liefde verhouding mee heb, waarvan ik niet het hele boek mooi vind, waarvan ik het niet met alles eens ben. Ik vind het goed dat het me in verwarring brengt omdat hij zo goed schrijft over seksueel geweld, maar ook zo beangstigend echt dat ik er niet aan wil geloven, alsof hij het nog beter ziet dan ik – hoe de wereld in elkaar zit.
Maar het boek irriteert ook, want tegelijkertijd is het boek ongelofelijk macho en misogyn, zegt hij eigenlijk dat vrouwen gewoon voor zichzelf moeten opkomen. Irving is boos, hij wil dat alle mannen die verkrachten neergehaald worden, met net zoveel geweld, an eye for an eye en op de een of andere manier klopt dat niet, is dat niet de manier, is dat een ontzettend naïeve zienswijze. Denk ik.
In elk geval wil ik het boek niet opnieuw lezen, zoveel indruk maakte het – ik wil er niet nog een keer aan. En ik wil hem godsamme niet dankbaar hoeven zijn. Wat denkt Irving wel niet?

Liever kijk ik Fellini zoals mijn docent, grijnzend en met gouden ringen in mijn oor, terwijl ik basilicum blend, terwijl ik de pasta veel te beetgaar laat zijn en moet ik lachen om de scène waarin vrouwenkont na vrouwenkont op fietsenzadels wordt geperst. Ah, heerlijk, heerlijk, van achteren gefilmd of dat normaal is, of dat een geheel onschuldig perspectief is van waaruit een race te filmen; ah, Fellini.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s